مفاهیم پایه شبکه (Network Fundamentals) مطابق آخرین آزمون CCNA 2025
سلام و ارادت خدمت مهندسین شبکه و علاقه‌مندان سیسکو. این دوره آموزشی بر اساس آخرین آزمون CCNA 2025 طراحی شده و شامل مفاهیم پایه‌ای شبکه، مدل‌های OSI و TCP/IP، پروتکل‌های اینترنتی، مفاهیم IPv4/IPv6، انواع رسانه‌ها و پورت‌ها می‌باشد.
عضویت در کانال آموزشی
مدل‌های OSI و TCP/IP: زبان مشترک شبکه‌ها
مدل OSI (7 لایه)
استاندارد مرجع برای ارتباطات شبکه شامل لایه‌های: فیزیکی، پیوند داده، شبکه، انتقال، نشست، نمایش و کاربرد.
مدل TCP/IP (4 لایه)
مدل کاربردی‌تر شامل لایه‌های: لینک، اینترنت، انتقال و کاربرد که در دنیای واقعی بیشتر استفاده می‌شود.
پروتکل‌های اینترنتی: زبان ارتباطی دستگاه‌ها
  • IP: مانند کدپستی خانه شما برای آدرس‌دهی و مسیریابی داده‌ها
  • DNS: همچون دفترچه تلفن که نام دامنه را به آدرس IP تبدیل می‌کند
  • DHCP: مانند پیشخدمت هتل که خودکار آدرس IP به دستگاه‌ها اختصاص می‌دهد
  • ARP: برای تبدیل آدرس IP به آدرس فیزیکی (MAC) در شبکه محلی
  • ICMP: برای گزارش خطا و عیب‌یابی شبکه مانند دستور ping
مفاهیم IPv4/IPv6 و Subnetting
IPv4: آدرس‌دهی محدود
آدرس 32 بیتی (مانند 192.168.1.1) که با محدودیت فضای آدرس مواجه است. همچون شماره‌گذاری قدیمی خیابان‌ها که دیگر جا برای شماره‌های جدید ندارد.
IPv6: آدرس‌دهی گسترده
آدرس 128 بیتی (مانند 2001:0db8::1) با فضای آدرس تقریباً نامحدود. مشابه کد ملی 16 رقمی که برای هر فرد منحصربه‌فرد است.
تقسیم‌بندی شبکه
Subnetting
تقسیم یک شبکه بزرگ به زیرشبکه‌های کوچک‌تر برای مدیریت بهتر منابع. مانند تقسیم یک ساختمان بزرگ به آپارتمان‌های کوچک‌تر برای کنترل بهتر فضا.
VLSM (Variable Length Subnet Mask)
روشی پیشرفته برای بهینه‌سازی استفاده از آدرس‌ها با ایجاد زیرشبکه‌هایی با اندازه‌های متفاوت برای استفاده کارآمدتر از فضای آدرس‌دهی.
انواع رسانه‌های شبکه: مسیرهای انتقال داده
کابل مسی (UTP/STP)
مناسب برای شبکه‌های محلی (LAN) با مسافت کوتاه. مانند لوله‌کشی آب که نسبتاً ارزان است اما محدودیت مسافت دارد.
فیبر نوری
ایده‌آل برای شبکه‌های پرسرعت و مسافت طولانی (WAN/Data Center). همچون لوله‌کشی تندرو که گران‌تر است اما سرعت و ظرفیت بالایی دارد.
بی‌سیم (Wi-Fi)
راه‌حل مناسب برای دسترسی سیار به شبکه. مشابه رادیوی دوطرفه که راحت و انعطاف‌پذیر است اما ممکن است با نویز و تداخل مواجه شود.

نکته مهم برای مهندسین شبکه:
انتخاب نوع رسانه همیشه به عوامل متعددی مانند بودجه، مسافت، پهنای باند مورد نیاز و محیط فیزیکی بستگی دارد. برای طراحی بهینه شبکه، ترکیبی از انواع رسانه‌ها اغلب بهترین راه‌حل است.
مفاهیم پورت‌ها (TCP/UDP) و برقراری ارتباط
پورت‌ها: درهای ورودی برنامه‌ها
پورت‌ها درگاه‌های منطقی برای ارتباط برنامه‌ها هستند (مانند HTTP=80، HTTPS=443). آنها همچون شماره اتاق‌های هتل عمل می‌کنند که هر برنامه یک اتاق مشخص دارد.
TCP (Transmission Control Protocol)
پروتکل اتصال‌گرا با تأیید دریافت که اطمینان از رسیدن داده‌ها را فراهم می‌کند. مانند یک تماس تلفنی که ابتدا ارتباط برقرار می‌شود، سپس گفتگو آغاز می‌شود.
  • سه مرحله دست‌دهی (SYN, SYN-ACK, ACK)
  • تضمین تحویل داده‌ها
  • کنترل جریان و ازدحام
UDP (User Datagram Protocol)
پروتکل بدون اتصال و بدون تأیید که سرعت بالاتری دارد. مشابه فریاد زدن در خیابان که ممکن است شنیده نشود! مناسب برای سرویس‌هایی که سرعت مهم‌تر از دقت است.
  • بدون برقراری ارتباط اولیه
  • بدون تضمین تحویل
  • حجم سربار کمتر و سرعت بالاتر
Made with